Bir İnsan Ömrü Boyunca Kaç Defa Aşık Olur?
Merhaba! Zeche sayfasında bugün “Bir insan ömrü boyunca kaç defa aşık olur” konusunu tüm yönleriyle ele alıyoruz.
Ankara’da yaşarken insanın aşka bakışı biraz değişiyor galiba. Özellikle kışın. Sabah ayazında Kızılay’dan metroya yürürken insanların yüzüne bakıyorum bazen. Kimisi kulaklıkla dalmış gitmiş, kimisi mesaj yazıyor, kimisi biriyle telefonda tartışıyor. Herkesin içinde görünmeyen başka bir hayat dönüyor gibi geliyor bana. Ve ne kadar farklı olursak olalım, hepimizin ortak bir tarafı var: Birine bağlanma ihtiyacı.
“Bir insan ömrü boyunca kaç defa aşık olur?” sorusu bana ilk kez lise sonda düşündürücü gelmişti. O zamanlar insan ilk aşkın sonsuza kadar süreceğine inanıyor. Gerçekten inanıyor hem de. Mahallede oturan bir kız vardı, her sabah okul servisini beklerken aynı bankta otururdu. O dönem dünyanın en büyük meselesi onun bana bakıp bakmamasıydı. Şimdi dönüp düşününce gülüyorum ama o yaşta hissettiğim şeyin gerçek olmadığını da söyleyemem.
Yıllar geçtikçe insan şunu fark ediyor: Aşkın yaşı değişiyor. Şekli değişiyor. Ama etkisi çok değişmiyor.
İşin ilginç tarafı, bu mesele sadece duygusal değil. Veriler de insanların hayat boyunca birden fazla kez aşık olduğunu gösteriyor.
Bilim İnsanlarına Göre Bir İnsan Kaç Kez Aşık Oluyor?
“Bir insan ömrü boyunca kaç defa aşık olur?” sorusuna dair yapılan araştırmaların çoğu net bir sayı vermiyor ama ortalamalar dikkat çekici.
Bazı ilişki araştırmalarına göre insanlar hayatları boyunca ortalama 3 ila 7 kez “gerçek aşk” yaşadığını düşünüyor. Özellikle İngiltere merkezli bazı sosyal araştırmalarda insanların büyük kısmı en az üç kez ciddi şekilde aşık olduğunu söylüyor.
Ama burada kritik nokta şu: Herkes aşkı farklı tanımlıyor.
Kimisi için aşk:
Onsuz yapamamak,
Kimisi için huzur,
Kimisi için heyecan,
Kimisi için bağımlılık,
Kimisi için de güven hissi.
Ekonomi okurken davranışsal bilimlere çok merak salmıştım. İnsanların kararlarını incelerken aşkın aslında sandığımızdan çok daha biyolojik tarafı olduğunu fark ediyorsun. Beyin, aşık olduğunda ciddi şekilde kimyasal değişim geçiriyor.
Dopamin artıyor.
Serotonin değişiyor.
Adrenalin yükseliyor.
Yani aşk dediğimiz şey biraz da beynin kontrolü geçici süreliğine bırakması gibi.
İlk Aşk Neden Unutulmuyor?
İlk aşkın bu kadar akılda kalmasının sebebi aslında tamamen psikolojik.
Çünkü ilkler beynin hafızasında daha güçlü yer ediyor.
İlk kez kalbin hızlı çarpıyor.
İlk kez biri mesaj atmadığında canın sıkılıyor.
İlk kez biriyle konuşmadan uyuyamıyorsun.
Ben bunu üniversitenin ilk yılında çok hissetmiştim. Hazırlıkta biriyle yakınlaşmıştım. Birlikte Tunalı’da kahve içip saatlerce saçma şeyler konuşuyorduk. Şimdi konuşmaları hatırlamıyorum bile ama o hissi hatırlıyorum. İnsan bazı dönemlerde birine değil, o dönemin kendisine aşık oluyor galiba.
Psikologlara göre ilk aşkların unutulmama nedeni, kişinin kimlik gelişim dönemine denk gelmesi. Yani aslında sadece karşındaki insan değil, o sırada kim olduğun da hafızaya kazınıyor.
Bir İnsan Gerçekten Aynı Anda Birden Fazla Kişiye Aşık Olabilir mi?
Bu soru özellikle son yıllarda çok tartışılıyor.
Verilere bakınca insanların duygusal bağ kapasitesinin sandığımızdan daha karmaşık olduğu görülüyor. Beyin bir kişiye bağlanırken başka birine karşı çekim hissedebiliyor.
Ama burada aşkın türü önemli.
Çünkü:
Tutku başka,
Bağlılık başka,
Alışkanlık başka,
Hayranlık başka.
İnsan bazen eski sevgilisini özlediğini sanıyor ama aslında yalnız kalmayı özlüyor. Bazen birine aşık olduğunu düşünüyor ama aslında sadece hayatındaki boşluğu doldurmaya çalışıyor.
25 yaşına gelince bunu daha net anlıyor insan.
Özellikle iş hayatına başlayınca ilişkilerin romantik filmlerdeki kadar düz ilerlemediğini görüyorsun.
Modern Dünyada Aşkın Süresi Kısaldı mı?
Bence evet. Veriler de biraz bunu söylüyor.
Sosyal medya ve flört uygulamaları insanların ilişkilere bakışını değiştirdi. Artık insanlar bir ilişki kötü gider gitmez alternatif olduğunu düşünüyor.
Bu durum “seçenek bolluğu problemi” diye geçiyor bazı davranışsal ekonomi çalışmalarında. İnsan önünde çok seçenek görünce mevcut olanın değerini daha hızlı sorgulamaya başlıyor.
Bunu çevremde çok görüyorum.
Bir arkadaşım geçenlerde “kimse kimseye tahammül etmiyor artık” dedi. Çok doğru geldi bana. İnsanlar eskiden ilişkiyi sürdürmeye çalışırken şimdi hızlı tüketiyor.
Ama ilginç olan şu: İnsanlar hâlâ aşık olmak istiyor.
TÜİK verilerine bakınca evlilik oranları düşse bile insanların büyük kısmı hâlâ duygusal ilişki arıyor. Yani aşk bitmedi. Sadece şekil değiştirdi.
Bir İnsan Ömrü Boyunca Kaç Defa Gerçekten Kalbi Kırılır?
Belki de asıl soru bu.
Çünkü aşkın sayısından çok etkisi insanı değiştiriyor.
Ben ilk ciddi ayrılığımı yaşadığımda Ankara’da sonbahardı. Abartmıyorum, şehir bile daha gri görünüyordu gözüme. İşe gidiyorum, kahve alıyorum, arkadaşlarla konuşuyorum ama beynin bir kısmı sürekli aynı yere dönüyor.
Bilim insanları ayrılık sonrası beynin fiziksel acıya benzer reaksiyon verdiğini söylüyor. Gerçekten öyle hissediliyor zaten.
İnsan ayrıldıktan sonra sadece kişiyi kaybetmiyor:
Rutini kaybediyor,
Gelecek planını kaybediyor,
Alışkanlıklarını kaybediyor.
O yüzden bazı aşklar kısa sürse bile etkisi yıllarca kalabiliyor.
Aşk Yaş İlerledikçe Değişiyor mu?
Kesinlikle değişiyor.
20 yaşındaki aşk daha dürtüsel oluyor.
30’lardan sonra insanlar daha çok huzur arıyor.
40’lardan sonra güven duygusu daha baskın hale geliyor diyen çok fazla araştırma var.
Bunu ailemde bile görüyorum.
Benim annemle babamın ilişkisi gençlik aşkı gibi değil artık. Ama başka bir şey var aralarında. Sessiz bir ortaklık gibi. Babam annem çay içmeden kendi çayını doldurmaz mesela. Bunlar küçük şeyler gibi duruyor ama uzun ilişki dediğin biraz da bunlardan oluşuyor.
Gençken aşkı büyük jestler sanıyoruz.
Yaş ilerledikçe biriyle rahat sessiz kalabilmenin daha önemli olduğunu anlıyoruz.
Neden Bazı İnsanlar Daha Sık Aşık Oluyor?
Bu tamamen karakter yapısıyla ilgili biraz.
Araştırmalara göre:
Yenilik arayan kişiler,
Duygusal yoğunluğu yüksek insanlar,
Yalnızlığa hassas bireyler,
Romantik düşünmeye yatkın kişiler,
daha sık aşık olabiliyor.
Bazı insanlar gerçekten bağ kurmayı seviyor.
Bazıları ise aşık olma hissine aşık oluyor.
Üniversitede bir arkadaşım vardı, her dönem başka birine tutulurdu. O zaman dalga geçiyorduk ama şimdi düşünüyorum da çocuk aslında sürekli heyecan arıyormuş.
Çünkü aşk insana canlı hissettiriyor.
Uzun Süreli İlişkilerde Aşk Biter mi?
Bence tamamen bitmiyor ama biçim değiştiriyor.
İlk dönemlerdeki yoğun heyecan sonsuza kadar sürmüyor çünkü beyin o kimyasal yükü sürekli taşıyamıyor. Zaten taşısa insanlar işine gücüne odaklanamazdı.
Bir noktadan sonra aşk:
Güvene,
Arkadaşlığa,
Ortak alışkanlıklara,
Sadakate dönüşüyor.
Bunun kötü bir şey olduğunu düşünmüyorum artık.
Eskiden ilişkilerde sürekli heyecan olması gerektiğini sanıyordum. Şimdi sakinliğin de değerli olduğunu düşünüyorum.
Çünkü insan hayatı zaten yeterince yorucu.
İş stresi, ekonomi, gelecek kaygısı derken insan yanında huzur bulduğu birini daha çok önemsiyor.
Bir İnsan Hayatının Aşkını Kaçıncı Aşkta Bulur?
Kimse bilmiyor.
Bence en dürüst cevap bu.
Bazıları lise aşkıyla evleniyor.
Bazıları 40 yaşında ilk kez gerçekten aşık oluyor.
Bazıları yanlış insanlarla geçirdiği yıllardan sonra doğru kişiyi tanıyor.
Veriler insanların büyük kısmının ciddi ilişkilerden sonra kendini daha iyi tanıdığını gösteriyor. Yani her ilişki biraz öğretici aslında.
İnsan:
Ne istediğini,
Neye tahammül edemediğini,
Nasıl sevdiğini,
Nasıl sevilmek istediğini öğreniyor.
Belki de aşkın sayısından çok insanı nasıl değiştirdiği önemli.
Bir İnsan Ömrü Boyunca Kaç Defa Aşık Olur? Net Bir Sayı Yok Ama İzleri Kalıyor
Bence insan hayatı boyunca birkaç kez gerçekten aşık oluyor. Ama her aşk aynı olmuyor.
Bazısı seni büyütüyor.
Bazısı dağıtıyor.
Bazısı sadece bir dönemi güzelleştiriyor.
Bazısı yıllar sonra bile aklına geliyor.
Ankara’da bazen akşam eve dönerken eski mesajlara bakmıyorum artık ama bazı sokaklar hâlâ birilerini hatırlatıyor. Demek ki aşk biraz da hafızaya karışıyor.
Ve galiba insan kaç kez aşık olursa olsun, her seferinde ilk kez oluyormuş gibi heyecanlanıyor. Çünkü kalp matematik bilmiyor. Veri seviyor olabilirim ama aşkın formülü hâlâ yok.
Bu içeriğimizin sonuna geldik. Zeche olarak “Bir insan ömrü boyunca kaç defa aşık olur” hakkındaki sorularınızı yorumlarda paylaşabilirsiniz.